Bitkilerde Davranış ve Hareket


Bitkiler özellikle yeşil bitkiler fotosentez yaptıklarından dolayı yeşil renk kazanmıştır. Bitkilerde bu rengin ana maddesine baktığımızda ise klorofil pigmentlerinin renk verdiğini görmekteyiz. Bitkilerin davranışları açısından bilgiler verecek olursak; bitkiler insanlar gibi hareket halinde değildir, fakat yönelme gösterirler. Bitkiler ekosistemi dengesi ve atmosferi de dengelemesi açısından önemlidir. Bitkiler sadece bir gölge amacı değil bilindiği gibi ekonomik anlamda da kullanılmaktadır. Peyzaj mimarında da son zamanlarda kullanılan bitkilerin kullanış amacından çeşitlilik göstermiştir. Bitkilerin vermiş olduğu davranışlar bilimsel olarak ve sayısalcı öğrencilerin biyoloji kitaplarından da bilmiş olduğu gibi tropizma ve nasti hareketleri olmak üzere bitkilerde iki hareket bulunmaktadır. Bitkilerde bu hareket sistemine girmeden önce bitkilerde davranışlar konusundan bahsetmek istiyorum.

Bitkilerde Davranış ve Tepki

Bitkiler etkiye tepki prensibine dayanarak davranış sergilerler, bitkiler insan ve hayvanlar gibi hareket ederek yer değişimi yapamazlar, buda doğal olarak bitkinin toprağa bağlı olmasından dolayı kaynaklanmaktadır. Bitkilerde davranış ise şöyledir, çimlenme durumunda veya bitkilerde su eksikliği çekmesi durumunda turgor basıncı dediğimiz basınç durur ve bitki yapraklarına ve yaprak damarlarına suyu pompalayamaz bu da bitkinin solmasına neden olur bu bitkilerde solma davranışıdır diyebiliriz. Bitkiler özellikle kimyasal maddelere karşı veya yaralanmalara karşı ani olarak davranış sergilemektedir. Şöyle ki etilen gazı olarak geçen madde türevi özellikle muz bitkisinde ticari amaçlı olarak sarartma da ve olgunlaşma da kullanılmaktadır. Giberelik asit asit ise gövde oluşuma direkt etki ettiği için ticari amaçlı veya gövde sorunu yaşayan bitkilerde tercih edilmektedir. Bitkilerde davranış tepkilerinin verilmesi genellikle bitkilerin bünyesinde bulunan hormonlar sayesinde bulunmaktadır.

Ksilem ve Floem

Bitkilerde ksilem ve floem boruları bitkilerin fizyolojisi açısından oldukça önemlidir. Özellikle organik madde taşıma görevi üstlenen floem borusu bitkilerde hayati önem taşımaktadır. Biyoloji biliminde ksilem borusunun diğer adı odun borusu iken, floem’in diğer adı soymuk borusu olarak karşımıza gelmektedir.

Odun borusunun temel görevine bakacak olursak; bitkiler tarafından alınan su ve minerallerin taşınmasında ve bitkilerin tüm organlara ulaştırmasına temel görev yapar. Odun borusunda taşınma işlemi tek yönlü olduğu bilinmektedir. Madde iletimi hızı ise soymuk borusundan hızlıdır. En önemli yanı ise hücreleri cansız olduğu biliniyor. Hücre içerisinde zar enine kaybolarak borunun ince olmasını sağlar bu da madde iletiminin hızlanmasında önem taşımaktadır. Madde iletimine baktığımızda madde iletimi köklerden yapraklara doğrudur.

Soymuk borusunun temel özellerine bakacak olursak eğer; soymuk boruları bitkilerin organik madde taşınmasında oldukça önemli bir görev üstlenmektedir. Floem borusunun hücreleri üst üste dizilmiş canlı hücrelerden meydana geldiğini biliyoruz. Hücreler arasında çeperleşme veya kalınlaşma görülmemektedir. Uç uca dizilen çeperler arasında bulunan maddeler tamamen erimediğinden dolayı boru ince olmaz bu yüzden dolayı soymuk borularında iletim hızı ksilem borusuna göre yavaştır. Floem borularında iletim çift yönlüdür.  Soymuk borusunda bitkiler tarafından alınan maddelerin taşınması köklerden yapraklara doğru aminoasitleri, organik maddeleri bitkinin diğer organlarına taşımaktadır.

Bitkilerde davranış açısından madde iletimi oldukça önemlidir. Dışarıdan alınan glikoz bitkilerde gelişmeye ayrıca verilen madde miktarlarının oranına göre değişmektedir. Basit olarak düşünecek olursak bitkiye yeterince su vermezsek bitki solar ve yaprakları dökülerek bitki tamamen bile ölebilir. Aynı zamanda fazla verilen su da bitki çeperlerinin patlamasına ve bu da hücre zarının yırtılması davranışını sergilemektedir. Bu yüzden dolayı bitkilerde davranışlar negatif veya pozitif olabilir, bitkiye verilen bitki besin elementi olsun, külleme hastalıkları vb. hastalıklarda önemli olan bitkiye verilen oranlardır.

Bitkilerde Hareket

Bitkiler de hareket genel olarak 2’ye ayrılmaktadır. Bunları adlandıracak olursak, tropizma ve nasti hareketleridir.

Bitkilerde hareketten tropizma hareketinden söz edecek olursak; tropizma hareketinin diğer adı yönelimdir. Tropizma bitkiye verilen ısı, ışık, yer çekimi, dokunma gibi etkilerde gelen uyarının yönüne göre hareket etmektedir. Bitkiye uyarılan yön uyarının yönüne doğru olduğu durumda pozitif yönelim olurken, yönelimin aksi yönde yönelime de negatif yönelim denilmektedir. Bitkilerde yönelmelerden tropizma hareketinin bitkide göstermiş olduğu etki genellikle bitkinin meristemlerinde bulunan uç kısımdan salgılanan hormondan kaynaklanmaktadır.

Tropizma hareketlerini şu şekilde açıklayacak olursak; fototropizma bitkilerde ışığa karşı göstermiş olduğu hareket olarak adlandırabiliriz. Bitkilerde gövde pozitif tropizma yaparken kök negatif tropizma hareketi yapmaktadır. Geotropizma hareketinden söz edecek olursak; bitkinin yer çekiminin etkisi ile göstermiş olduğu hareket çeşididir. Tropizma hareketlerinden hidrotropizma hareketinden söz edecek olursak; bitkinin suya karşı vermiş olduğu hareket modelidir. Bu hareket bitkilerde kök bölümünde pozitif yönelme hareketi olurken, bitkinin gövde bölümünde negatif anlamda yönelme hareketi olur. Kemotropizma, yönelim hareketinden bahsedecek olursak; gübre, asit veya kimyasallar tarafından bitkinin her bölümünde negatif bir etki gösterdiği düşünülse de verilen kimyasal bitki için olumlu ise ve verilen oranlar bitki sağlığını olumlu düzeyde etkileyecek ise pozitif tropizma hareketi görülmektedir.

Nasti hareketine baktığımızda nasti hareketinin diğer adı irkilme veya ırgalamadır. Bu harekette bitki uyaranın yönüne bakmaksızın hareket etmektedir. Bitkinin yönü söz konusu olmadığından dolayı bitkilerde herhangi bir pozitif veya negatif bir yönelim göstermemektedir.

BU İÇERİĞE EMOJİ İLE TEPKİ VER!

Kızdım Kızdım
0
Kızdım
Üzüldüm Üzüldüm
0
Üzüldüm
Yok artık Yok artık
0
Yok artık
Sesli Güldüm Sesli Güldüm
0
Sesli Güldüm
Bayıldım Bayıldım
0
Bayıldım
Beğendim Beğendim
0
Beğendim
Helal Olsun Helal Olsun
0
Helal Olsun

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Gönder Gelsin
Kişilik Testi
Kişilik ortaya çıkaran sorular dizisi
Bilgi Testi
Bilgi veya kültür ölçen sorular
Oylama
Karar ya da görüş belirle
Makale
Görseller ile süslenmiş makaleler
Listeler
Numaralandırılmış halde yazılan liste içerikleri
Oylanabilir Liste
En iyi seçeneğe karar vermek için oylanabilen liste
Sosyal medyada bizi takip ederek destek olabilirsin!