Linux’ta Hız, Tasarım, Çeşitlilik ve Hack: Dilediğinizi Seçin, Linux’un En’leri


İçindekiler

  • Linux ve Windows’un Karşılaştırılması
  • En Tehlikeli: Kali Linux
  • En İyi Tasarım: Elementary OS
  • En Hızlı: Lubuntu
  • En Kolay Kullanılan: Linux Mint
  • En Profesyonel: Arch Linux
  • En Yaygın: Ubuntu
  • En Yalın: Chromium OS
  • En Bizden Olanlar: Pardus ve PiSi
  • Editörden

Web forumlarında veya arkadaş çevrenizde Linux dağıtımlarından birini kullanan kimselerin size (halen Windows kullandığınızı varsayıyoruz) biraz yukarıdan bakan, “son kullanıcı işte, ne bekliyorsun” tavırlarıyla karşılaştınız mı? Bir tarafta yılda en az üç defa format atıp her an virüs tehlikesiyle kullandığınız Windows, diğer tarafta Matrix kodlarının aktığı sınırsız özelleştirme ve öğrenme imkanıyla dolu Linux.

Linux ve Windows’un Karşılaştırılması

Karşılaştırmaya başlamadan önce, Linux’un tek başına bir işletim sistemi olmadığını hatırlatalım. Linux, kernel olarak işletim sistemlerinde bulunur. Windows ile olan karşılaştırmada Linux işletim sistemlerinin hepsinde ortak olan özellikleri baz alacağız o yüzden.

Windows son kullanıcıya, yani kod yazmadan ve makine ayarlarını uyarlamadan kullanılacak şekilde tasarlanmıştır, Windows en başından beridir bu mantıkta kendini geliştirmiştir. Haliyle dünyadaki kullanım oranı en yüksek işletim sistemidir. Bütün oyunlar, programlar (eğer kazanç sağlamak istiyorlarsa) mutlaka Windows’a uygun çıkarılır. Bu nedenle program çeşitliliği, kolay öğrenilmesi ve kullanılması ile Linux’u ezer geçer. Son kullanıcılar için en büyük sıkıntısı virüstür. Windows bilgisayarlar durduk yerde dahi bozulabilir ve çökebilir. İnternet bağlantısı, USB bellek vb. üzerinden virüs bulaşması çok kolaydır. Microsoft ne kadar uğraşsa da bu sorunu çözemiyor; çünkü en yaygın işletim sistemi olmak demek, en çok hedef alınan olmaktır. Ayrıca Windows’un yapısı çok dağınıktır, dll ve xml dosyaları ile yazılımları çalıştırır; dosyalara erişimi engelleyen hiçbir şey yoktur.

Linux işletim sistemleri güvenlik ve uyarlanabilirlikleri ile öne çıkar. Birleşmiş Milletler Savunma Bakanlığı, NATO, devletlerin istihbarat birimleri, şuan bu yazıyı okumanızı sağlayan site sunucu şirketi Linux’u tercih etmektedir. Son kullanıcıya uygun değildir ancak açık kaynak kodlu olması sayesinde yazılım mühendislerinin elinde bir harikaya dönüştürülür. Ev kullanıcılarının Linux’u tercih etme sebebi genellikle işlemci ve RAM’i daha verimli kullanması, virüsten ve format atmaktan kurtulmak, kod bilgisini geliştirmekten kaynaklanır.

Eğer bilgisayarınızın neler yapabildiğini merak ediyorsanız bir Linux dağıtımını kurup denemenizi öneririm. Size garanti veriyorum, Windows kullanarak geçirdiğiniz onca zaman için kendinize üzüleceksiniz. Elbette öğrenmeye ve araştırmaya açık olmalı, sabretmeli ve denemekten, yanılmaktan korkmamalısınız. Aşağıda ne yapmak istediğinize ve bilgisayarınızı ne için kullanacağınıza göre Linux dağıtımlarını bulabilirsiniz, bir göz atın.

En Tehlikeli Linux Dağıtımı: Kali Linux

Bilişim güvenlikçilerinin ve elbette onların karşısındaki takımın, hackerların bir sunucuyu sağlamlaştırmak veya yok etmek için kullandıkları ortak bir işletim sistemi var: Kali Linux.

Kali Linux’un geliştirilmesi “resmi açıklamaya göre” sunucu ve makine açıklarının tespiti, ağ güvenliği testleri yapmak gibi beyaz sebeplerden dolayı. Evet, Kali Linux gerçekten de bu gibi amaçlarla kullanılabiliyor ancak tam tersi için de kullanılabilmekte. Kurulduğunda yerleşik gelen programlar sayesinde komşunuzun WiFi ağını dakikalar içinde kırabilir ve yetenekleriniz, bilginiz el veriyorsa o ağ üzerinden komşunuzun bilgisayarına dahi erişebilirsiniz. Linux’un hem karanlık, hem beyaz yüzüdür Kali Linux.

Bir göz atacağım, kimseyi hacklemeyeceğim diyorsanız işte adres: https://www.kali.org/

En Göz Alıcı Linux Dağıtımı: Elementary OS

Güncel versiyonu 0.4 olan Elementary OS, diğer dağıtımların aksine çok daha derli toplu bir yapıdadır ve kullanıcıyı karmaşık programlardan, panel yapılarından uzaklaştırıp oldukça hoş bir tasarımın içine katar. Baştan söyleyelim, masaüstünde aşağıdaki dock panel var diye Elementary OS’u Mac OS zannetmeyin. Zaten dock paneller ilk olarak Linux işletim sistemlerinde ortaya çıkmıştır, eğer biri diğerinden kopya çektiyse, üzücü ve şaşırtıcı olsa da, o Mac OS’dur.

Elementary OS, Ubuntu 16.04.02 üzerine kurulu gelir. Burada şöyle bir katman listesi oluşur: Linux Kernel, Ubuntu, Elementary OS. Windows kullanıcısıysanız bu size karmaşık gelebilir ama basitçe anlatmak gerekirse, Elementary OS, Ubuntu yazılım merkezindeki tüm yazılımları çalıştırabilir, ki Ubuntu en geniş yazılım kütüphanesine sahiptir.

Belirtilmesi gereken bir diğer konu da şu: Elementary OS’da masaüstünü kullanamazsınız. Nasıl yani? Masaüstüne dosya veya klasör açamaz, hatta sağ yada sol tık dahi yapamazsınız. Her şeyinizi Dosyalar yazılımında “kategorilerine” uygun şekilde düzenlemeniz gerekir. Masaüstü görselini karmaşa nedeniyle göremeyenlerdenseniz bu sadelik size iyi gelecektir.

Bilgisayarınızı partinin en güzeli yapmak için: https://elementary.io/tr/

Gölgesinden Hızlı Çalışan Linux Dağıtımı: Lubuntu

Bir başka Ubuntu temelli işletim sistemiyle devam ediyoruz: Lubuntu. Hız, hız, hız diyenlerin, 20 yıllık bilgisayarını kullanmaya devam etmek isteyenlerin kurtarıcısıdır Lubuntu OS. Ubuntu’dan farklı olarak Unity değil, LXDE masaüstü ortamı kullanır. Şimdi diyeceksiniz, ne masaüstü ortamı kardeşim, kafamızı karıştırma. Onu da şöyle açıklayayım: Linux Kernel + Ubuntu + LXDE masaüstü = Lubuntu. LXDE masaüstü inanılmaz hafiftir, neredeyse hiç RAM tüketmez ve tüm işlemciyi yazılımlara yöneltmenize olanak tanır.

Lubuntu minimum 512 MB RAM’e sahip bir bilgisayara kurmak en iyisidir ancak 128 MB RAM’li, işlemcisi pas tutmuş bir bilgisayara kursanız dahi “canavar” gibi çalışır. Ayrıca oyun bilgisayarı yaratmak istiyorsanız da tercih edebilirsiniz. Windows’da ve diğer Linux dağıtımlarında (Wine yazılımı ile Linux’ta da çalıştırılır) GTA 5 oynamak için minimum 8 GB RAM’e ihtiyacınız var ancak Lubuntu’da 6 GB RAM ile aynı ayarlarda GTA 5 oynayabilirsiniz.

Uçur beni diyorsanız Lubuntu’nun resmi web sitesi: http://lubuntu.net/

Isınma Turlarının Linux Dağıtımı: Linux Mint

Hayatınız boyunca Windows kullandınız, birden önünüze Kali Linux konulursa afallayıp kalmanız normal. Bir geçiş dönemine ihtiyacınız var ve bu esnada sizin en yakın arkadaşınız Linux Mint olabilir. Tasarımı Windows’a benzerdir, Wine programını kurarak Windows’taki programlarınızı ve oyunlarınızı çalıştırabilirsiniz. Pencere yönetimi, sağ tık özellikleri vb. ile Linux dünyasının ilk durağıdır Mint. Şahsen ben Linux’a ilk olarak Mint’ten adım attım, öğrendikçe ve kendimi geliştirdikçe diğer dağıtımları kurdum.

Linux Mint, GNOME 3 ayrışması olarak bilinen (Linux camiasında biliniyor en azından) olayla doğdu. GNOME daha önceki tasarımına benzemeyen bir yeniliğe gitti ve bu tasarım kullanıcılar tarafından garipsendi. Mint ekibi de GNOME yazılım kütüphanesini temel alan ve eskileri aratmayan yeni bir işletim sistemi ortaya çıkardı. Türkiye’de Mint kullanımı oldukça yüksektir, destek ve geliştirme konularında forumlarda rahatlıkla sonuç alabilirsiniz.

Birkaç tur koşup ısınacaklar için https://www.linuxmint.com/

Hayatı Linux Olanlar İçin: Arch Linux

“sudo apt-get install” kodlarını çoktan aşmış, bilgisayarı dile getirip konuşturan yazılımcı değil, profesyonel yazılımcıların işletim sistemi Arch Linux, Unity tipi baz alınarak geliştirilmeye başlanmıştır ancak gelişim esası “kod ve basitlik” temellerindedir. Linux konusunda belli bir seviyeye erişildikten sonra kullanılabilir. Ubuntu dağıtımlarında olduğu gibi yazılım merkezi ve paket yükleyicisi basit değildir. Pacman adı verilen bir paket sistemi kullanır. Windows’u yeni terk ettiyseniz veya edecekseniz son hedefiniz Arch Linux olmalı, ilk değil.

Mavi hapı seçmişleri https://www.archlinux.org/ adresine alalım.

Demokratik Linux’cular Partisi: Ubuntu

Kalabalıkta hem kendinizi belli etmeden, hem de kendinizce bir sistematik yaratmak amaçlarındaysanız Ubuntu devasa yazılım merkezi ve yaygın sorun çözümleri ile kafanızı rahat ettirecektir. En yaygın Linux dağıtımıdır ve çoğu dağıtım da Ubuntu’yu temel alır. Unity adı verilen basitleştirilmiş kenar çubuklu ve yönetim imkanlı bir masaüstü ortamı kullanır. Tek bir eksisi vardır: Unity. Unity maalesef çok aman aman bir masaüstü değil, özellikle “uygulamalar” menüsünde kullanım sorunları vardır ama başka bir masaüstü kurabilirsiniz tabii.

Ubuntu bilgisayarlara ek olarak sunucularda da kullanılmaktadır. Çoğu hosting şirketi sistem yönetimini Ubuntu ile yapmaktadır, güvenlik seviyesi oldukça yüksektir. Ayrıca mobil cihazlar için geliştirilen bir versiyonu da mevcut. Gelecekte Ubuntu’nun adını sıkça duymak mümkün.

Öndeki arabayı takip et https://www.ubuntu.com/

Ben Sadece İnternete Giriyorum Zaten: Chromium OS

Google’ın geliştirdiği Chrome web tarayıcısını hepimiz biliyoruz, şimdi bahsedeceğimiz işletim sistemi ise o tarayıcının bütün olarak işletim sistemi haline getirilmiş hali: Chromium OS. Hafif, hızlı, temel seviyede dosya yönetimi izni ve Google desteği. Chromium OS oldukça ilginç bir işletim sistemi. Diğer Linux dağıtımları gibi ortak kütüphaneyi kullanmıyor, bunun yerine Chrome Eklentileri ile çalışıyor.

Örneğin: bir yazı dosyasını düzenlemek için Chrome Eklentileri’nden Google’ın Dökümanlar’ını indiriyorsunuz. Drive ile eşli çalışabilmekte. Program yükleme kısıtlaması yok ama öylesine tasarlanmış bir işletim sistemi ki, dışarıdan herhangi bir şey yüklemeye ihtiyacınız olmuyor. Chromebook adında dizüstü bilgisayarlarında yerleşik olarak gelmekte. Geleceği parlak bir işletim sistemi. Tüm işim internette diyorsanız Chromium OS en iyi seçeneğiniz.

Google’da aramanıza gerek yok, işte adres: https://www.chromium.org/chromium-os

Bizimkiler Durur mu, Yapıştırmışlar: Pardus ve PiSi’yi

TÜBİTAK tarafından geliştirilen “milli” işletim sistemimiz Pardus’un varlığı dahi bizim için gurur verici. XFCE masaüstü ortamıyla Windows’tan geçenlerin uyum sorunu yaşamayacağı Pardus’u mutlaka denemelisiniz. 17. versiyonu yayınlanmış olan Pardus sadece 256 MB RAM’de dahi çalışabilmekte ve tüm işletim sistemi 6 GB alan kaplamakta. Yani son derece hafif bir işletim sistemi. Geliştirilmesine “bu aralar” devletten maddi destek alması sıkıntılı olsa da devam ediliyor, yabana atılmaması gerek.

Bir diğer milli işletim sistemimiz PiSi. Adında gizlediği kelime oyununun yanı sıra PiSi, Pardus’un 2011 yılında yayınladığı sürümün üzerine geliştirilmiştir. Açıkçası bu noktada birkaç rivayet dolaşıyor ama biz o rivayetlere hiç dahil olmayalım, PiSi’nin sloganı zaten konuyu açıklıyor: Özgürlük Şimdi Başladı.

PiSi milli olmasının yanında kullanıcılara “tam” güvenlik ve gizlilik sunuyor. Pardus’taki bazı “hatalar” PiSi’de giderilerek yayına sunuldu, halen de geliştirilmesi devam ediyor. KDE masaüstü ortamını kullanmakta, ki oldukça gelişmiş bir masaüstü ortamıdır. Ortalama bilgisayarlarda rahatlıkla çalışır.

Milli parsımız: http://www.pardus.org.tr/

Milli kedimiz: http://www.pisilinux.org/

Editörden

Onca zamandır kullandığınız işletim sistemini, bilgisayar mantığını terk etmek gerçekten zor, biliyorum; çünkü benim için de zordu. Ama Linux Mint ile veya milli işletim sistemimiz Pardus ile bir başlangıç yapmanızı tavsiye ederim. Bir zaman sonra Linux kullanmanın aslında çok daha kolay olduğunu göreceksiniz. Çünkü Linux asla çökmez, virüs bulaşması imkansıza yakındır ve verim kaybetmez. Ayrıca Wine uygulamasını yükleyerek .exe dosyalarını çalıştırabilirsiniz, Windows’ta olan her şeyin karşılığı Linux’ta mevcuttur. Oyunlarınız ve programlar çok daha performanslı çalışacaktır. Cesur bir adım atıp size uygun bir dağıtımı seçerek kendinize zaman tanıyın, cesur olun.

BU İÇERİĞE EMOJİ İLE TEPKİ VER!

Kızdım Kızdım
0
Kızdım
Üzüldüm Üzüldüm
0
Üzüldüm
Yok artık Yok artık
0
Yok artık
Sesli Güldüm Sesli Güldüm
0
Sesli Güldüm
Helal olsun Helal olsun
4
Helal olsun
Beğenmedim Beğenmedim
1
Beğenmedim
Bayıldım Bayıldım
8
Bayıldım
Beğendim Beğendim
6
Beğendim
baydogan

Baktım gökte bir kırmızı, bir uçak. Bol çelik, bol yıldız, bol insan.

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Gönder Gelsin
Kişilik Testi
Kişilik ortaya çıkaran sorular dizisi
Bilgi Testi
Bilgi veya kültür ölçen sorular
Oylama
Karar ya da görüş belirle
Makale
Görseller ile süslenmiş makaleler
Listeler
Numaralandırılmış halde yazılan liste içerikleri
Oylanabilir Liste
En iyi seçeneğe karar vermek için oylanabilen liste