Moleküler Düzeyde Genetik Çalışmalar


Moleküler genetik biyolojinin ve genetik biliminin bir alt dalı olmakla birlikte genlerin yapılarını ve işleyişleri hakkında genetik bilimine ışık tutmaktadır. Genetik materyale baktığımızda DNA ve RNA olduğunu görüyoruz, DNA ve RNA hücrenin çekirdeğinde bulunmaktadır. Çekirdek hücrede bütün oluşumlara özellikle de protein sentezinin üretiminde hücreyi yönetmektedir.

Genetik bilimini kısaca tanımlayacak olursak; doğada bulunan biyolojik çeşitliliğin dolayısıyla bugün dünyamızda bilinen 3 milyon türün nasıl meydana geldiğini bilimsel düzeyde inceleyen bilim dalı olarak açıklayabiliriz. Diğer bir tanımla canlıların sahip olduğu özelliklerin nesilden nesile nasıl aktarıldığını inceleyen bir bilim dalıdır diyebiliriz.

Genetik Biliminin Amacı

Genetik biliminde amaçlar çok yönlü olup şu şekilde sıralamak mümkündür.

  • Genetik biliminde popülasyonda bulunan bireylerin genetik yapılarının detaylı bir şekilde açıklanabilmesine ışık tutar.
  • Canlı organizmalarda bulunan genetik kodun yeni kuşağa kodun nasıl aktarıldığı hakkında bilgiler vermektedir.
  • Genetik bilimi, DNA üzerinde bulunan kromozomlar üzerinde sitolojik çalışmalar yapılmaktadır. Diğer bir şekilde tanımlayacak olursak, canlılar arasında bulunan farklılıkları kromozom üzerinden incelenmektedir.
  • Genetik bilimi moleküler düzeyde yapmış olduğu en önemli çalışma ise biyokimyasal çalışmalar ve Rekombinant DNA çalışmalarıdır.

Canlıların kendilerine benzer yavrular meydana getirmesi olayına ise kalıtım bilimi denilmektedir. Kalıtım biliminde en önemli konu canlılar hiçbir zaman birbirinin aynısı değildir bu olaya ise varyasyon Türkçe terimi ile çeşitlilik denilmektedir.

Monozigot canlılar da yani tek yumurta ikizleri haricinde ve klon tipi canlılar haricinde hiçbir canlı birey birbirine benzememektedir.

Kalıtsal düzeyde olmayan çevre şartlarının etkisi ile oluşan çeşitliliğe modifikasyon denilmektedir. Kalıtsal düzeyde çeşitlilik ise varyasyon olduğunu söylemiştir. Hem bitkiler açısından hem de biz insanlar olarak modifikasyona örnek verecek olursak, bisiklet kullanan kişilerin bacak kaslarının oluşması modifikasyona örnek olarak verilebilir. Bitkilerde ise çok kurak ve sıcak yerlerde dikenli bir yapı görünürken sulak alanlarda bitkilerde genellikle otsu bitkilerdir. Bu da bitkilerin kuraklığa karşı almış olduğu bir çeşitlilik örneğidir diyebiliriz.

Genetiğin Ana Dalları Nelerdir?

Genetik bilimi de diğer dallar gibi alt dallara ayrılmıştır. Genetiğin ana dalları şunlardır;

Birinci olarak Popülasyon genetiği, kalıtım genetiği diğer bir adıyla Mendel genetiği ve son olarak Moleküler genetik olmak üzere üç alt dala ayrılmaktadır. Kalıtım genetiğinden başlayarak diğer alt dallar hakkında bilgiler verecek olursak;

Kalıtım bilimi diğer adıyla Menden kalıtımı, mayoz ve mitoz bölünme, kromozomal düzeyde kalıtım, kromozomların haritalanmasında, sitogenetik çalışmalarda, cinsiyete bağlı olan kromozom çalışmalarında ve sitogenetik çalışmalarda kullanılmaktadır. Mendel genetiği kalıtımın temelini oluşturmaktadır. Şimdi moleküler genetik dalının çalışma alanlarına baktığımızda moleküler düzeyde kalıtımda amaç direkt olarak genin işleyişini ve yapıtaşlarıyla ilgilenmektedir, daha detaylı bilgi verecek olursak, DNA da yer alan biyokimyasallar ve fiziksel yapısı, DNA da oluşan replikasyan, translasyon, transkripsiyon, mutasyon, klonlama, DNA tamiri, sitoplazmik düzeyde kalıtım ve Rekombinant düzeyde kalıtım alanlarında çalışmalar yapılmaktadır.

Popülasyon kalıtımı hakkında bilgiler verdiğimizde ise popülasyonda yer alan bireylerin genotip ve fenotip yapıları (iç kimyasal yapısı ve dış görünüşü) arasında ki farklılıkları hakkında çalışmalar yapılmaktadır.

Kalıtımın Tarihçesi

Kalıtımın tarihi ve kalıtımda yapılan önemli çalışmaları hakkında tarihsel bilgiler verdiğimizde;

1966 yılında genetik kod çözüldü, 1972 yılında ise ilk Rekombinant düzeyde DNA üretilmiştir.

1975 ve 1977 yılları arasında Maxam Gilbert ve Fred Sanger DNA dizilime tekniğini geliştrimiş ve Nobel ödülü kazanmıştır.

1983 yılında ise bir hastalığa neden olan gen ilk kez tanımlanmıştır.

DNA çalışmaları arasında en önemli bilimsel çalışma ise 1983 yılında şuan günümüzde babalık testi, parmak izi testi ve aynı zamanda DNA parçalarının milyonlarca kez kopyasını yapabilen Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) icat edildi. Bu buluş 1993 yılında Nobel ödülü kazanmıştır.

1990 yılına geldiğimiz de ise insan genom projesi başlatılmıştır. B projede yer alan ülkeler şunlardır. Almanya, ABD, İngiltere, Fransa, Japonya katılmıştır.

1995 yılında ise ilk kez bakteriye ait genom projesi yapılmıştır.

Bilim dünyasında çığır açacak bir proje olan ve herkesin de duymuş olduğu Koyun klonlaması yapılmıştır. İskoçya’nın Roslin Enstitüsünde yapılan çalışma da Fin Dorset cinsi koyun Dolly başarı ile kopyalanmıştır.

1996 yılında yapılan genetik çalışmalardan Maya genom projesi bitilirmiştir. Projede kullanılan maya S. Cerevisiae kullanılmıştır.

1998 yılında ise insan genom projesinde bireyler arasında çeşitliliğin haritasının çıkarılma projesi yapılmıştır. Ayrıca birçok özel şirket SNP haritası bu yıllarda çıkarmıştır.

2000 yılına geldiğimizde ise sirke sineğinin genom projesi yapılmıştır.

2001 yılında ise insan genom projesinin dizilenmesi yapılırken, 2005 yılında ise insan genom projesi bitirilmiştir.

2003 yılında ise insan DNA’na en çok benzeyen farenin genom taslağı hazır hale getirilmiştir.

 Moleküler genetik Sayesinde;

Farmakogenomik çalışmaları ile insanlar da kişiye özgü ilaçlar yapılabilmiştir. Kök hücre çalışmaları, gen terapi çalışmaları, çevresel etkenler ve beslenmelerin genetiğe etki çalışmaları moleküler genetik sayesinde tıp alanında çalışmalar yapılmıştır.

Moleküler genetik sadece tıp alanında değil tarımsal biyoteknoloji açısından da önemlidir. Transgenik bitkiler sayesinde daha verimli, daha dayanıklı bitkiler elde edilmektedir. Ayrıca ülkeye ait bitki ve hayvanların gen haritaları çıkartılarak patent alınması sağlanabilmektedir. Moleküler genetik sayesinde pazara sunulmuş bitkiler ve hayvanlar GDO analizleri de yapılabilmektedir.

 

BU İÇERİĞE EMOJİ İLE TEPKİ VER!

Kızdım Kızdım
0
Kızdım
Üzüldüm Üzüldüm
0
Üzüldüm
Yok artık Yok artık
0
Yok artık
Sesli Güldüm Sesli Güldüm
0
Sesli Güldüm
Helal olsun Helal olsun
1
Helal olsun
Beğenmedim Beğenmedim
0
Beğenmedim
Bayıldım Bayıldım
0
Bayıldım
Beğendim Beğendim
1
Beğendim

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Kargamel.com'a Hoşgeldiniz.

Hesabınız yok mu? Şimdi kayıt olun.
Kayıt Ol

Şifre sıfırla

Şifrenizi buradan sıfırlayabilirsiniz.

Geri Dön
Giriş Yap

Kayıt Ol

Kargamel'e Katılın!

Geri Dön
Giriş Yap
Gönder Gelsin
Kişilik Testi
Kişilik ortaya çıkaran sorular dizisi
Bilgi Testi
Bilgi veya kültür ölçen sorular
Oylama
Karar ya da görüş belirle
Düz Yazı
Görseller ile süslenmiş makaleler
Liste
Klasik Düz Listeler
Oylanabilir Liste
En iyi seçeneğe karar vermek için oylanabilen liste